Zwerfjongeren in Almere

Opvang en begeleiding van zwerfjongeren in Almere

Onderzoeksproject in opdracht van Kwintes RIBW
Looptijd: 2007-2010 (gesloten) zie publicaties.

Doelstelling
Nederland telt naar schatting zesduizend zwerfjongeren; jongeren tot 25 jaar die meer dan één probleem hebben, dakloos zijn of in een opvang verblijven. Flevoland kent een groeiende groep van waarschijnlijk 80-150 zwerfjongeren. In Almere worden deze jongeren opgevangen en 24 uur per dag begeleid. De begeleidingsvorm in dit project is gebaseerd op de presentiebenadering, waarin de relatie met de hulpvrager centraal staat. Vanuit die relatie wordt opvang nagestreefd die zowel disciplinerend, helpend, aansluitend als steunend is. Dit stelt eisen aan de professionaliteit en het management. Doelstelling van dit project is inzicht te krijgen in de werkingskracht van de presentiebenadering bij de opvang en begeleiding van zwerfjongeren, en het verankeren van de opgedane ervaringen, zowel intern bij de aanvragende organisatie, als extern bij soortgelijke organisaties en bij andere betrokken actoren, zoals gemeenten, zorgkantoren, en organisaties voor jeugdhulpverlening.

Presentiebenadering
De opvang voor dak- en thuisloze jongeren met complexe problemen in Almere (geleid door Kwintes RIBW) fungeert als pilot. Prof. dr. Andries Baart is verantwoordelijk voor de inhoudelijke begeleiding van deze pilot. Deze begeleiding omvat onder meer de inhoudelijke opzet van de pilot ('filosofie'), de ontwikkeling van een geëigende presentie-aanpak ('methodiek'), het aantrekken van medewerkers en het ontwikkelen van scholingsprogramma's voor hen ('kwalificatie'), het uitdenken en helpen voeren van uiteenlopende soorten beraad, zowel methodisch als moreel ('voortdurend leren'), het stimuleren van op de presentietheorie gebaseerde reflectie op stagnaties en moeilijkheden in het werk ('reflecteren') en het mede verzorgen van de overdracht van de ontwikkelde presentiebenadering binnen en buiten Kwintes ('disseminatie'). De inhoudelijke begeleiding heeft een hoogfrequent karakter en vindt zowel 'on line' en ter plekke in het veld plaats, als daarbuiten. De begeleiding wordt gegeven aan het locatiehoofd alsmede aan het team en andere medewerkers van Kwintes.

Onderzoekslijnen
In het project worden drie onderzoekslijnen uitgezet en op elkaar betrokken. Ten eerste wordt de uitgangssituatie van het project geschetst, inclusief een instroomanalyse van de toegelaten zwerfjongeren en de succescriteria in de ogen van betrokken actoren. Ten tweede vindt een procesbeschrijving en -evaluatie plaats. Deze heeft betrekking op de concrete opvang en de dagelijkse begeleiding van de jongeren, de training van de uitvoerende professionele werkers en andere relevante factoren. Tot slot wordt een impactanalyse van het project uitgevoerd. Deze betreft de uitstroom van het project, de door de jongeren zelf ervaren baat, het oordeel van de professionele uitvoerenden, het oordeel van de trainers en begeleiders van de presentiebenadering, het oordeel van de aanvragende organisatie en het oordeel van andere betrokken actoren (buurtorganisatie, zorgkantoor, gemeente Almere, etcetera).